Aandacht. Het fundament van emotionele intelligentie (Daniel Goleman)

Wat alle leerkrachten veruit op de eerste plaats aan hun leerlingen vragen is aandacht. De opmerkingen ‘let eens op’, ‘zit stil’, ‘kan het wat rustiger aan’, ‘ik wil dat iedereen zwijgt’… zijn allemaal vragen om aandacht.  En terecht, want iedereen beseft dat aandacht een absolute voorwaarde is om te leren en te begrijpen. Maar wat vraag je eigenlijk als je ‘aandacht’ vraagt?

Daniel Goleman schrijft in het eerste deel van zijn boek  over wat hij noemt ‘de anatomie van aandacht’. Hij gaat na wat er met je hersenen, je zintuigen en je emoties gebeurt als je ‘aandacht’ geeft. Hij benadrukt daarbij het belang van een goed evenwicht tussen enerzijds het leren ‘focussen’ en anderzijds het leren ‘loslaten’, want beiden zijn heel belangrijk.

Focussen

  • focusUit onderzoek blijkt dat wij bijna 50% van de tijd niet denken aan datgene waar we mee bezig zijn: gedachten dwalen heel snel af. Het is moeilijk om te leren focussen op waar men mee bezig is en om wat hij noemt de ‘dwalende geest’ of het ‘innerlijk geklets’ stil te leggen.
  • Focussen vraagt energie en wilskracht en gaat over de keuze om je op één ding te willen concentreren en de rest links te laten liggen. Dit wordt het best op jonge leeftijd aangeleerd omdat focussen de belangrijkste voedingsbodem is voor het groeien in zelfbeheersing, zelfstandigheid en zelfbewustzijn.
  • Uit een vrij groot onderzoek bij meer dan duizend kinderen in Nieuw-Zeeland (waarbij dan 20 jaar later terug werd bekeken hoe ze het in het leven hadden gemaakt) bleek dat de mate van zelfbeheersing de beste voorspellende indicator was voor een gezond en succesvol leven. Een kind de discipline bijbrengen om dagelijks gitaar te spelen of de hamster te verzorgen maar ook de lessen van impulsbeheersing van ‘Koekiemonster’ in ‘Sesamstraat’ vormen dus een niet te onderschatten leerschool!
  • Ook het leren focussen op je eigen ademhaling of lichaamshouding (via Mindfulness of yoga) kan de concentratie of aandacht op andere meer schoolse leermomenten stimuleren.

Loslatenloslaten

  • In het hoofdstuk ‘De waarde van een hoofd op drift’ benadrukt Goleman dan weer dat juist ook ‘dagdromen’ en je gedachten de vrije loop laten heel nuttig kan zijn voor creativiteit, rust en zelfreflectie.
  • De ‘creatieve geest’ werkt beter in de  vrije tijd (wandeling, bad, vakantie) dan na het dagelijks bombardement mails-facebookberichten-sms’jes…
  • Veel belangrijke ontdekkingen zijn ‘bij toeval’ gebeurd!

Evenwicht

  • De uitdagingen en verleidingen die een gefocuste aandacht bedreigen zijn talrijk (smartphone…). Dit is uitputtend en verbruikt veel energie. Het is dus belangrijk regelmatig momenten van rust en herstel in te bouwen, naast periodes van ‘geconcentreerde aandacht’.
  • Onderzoek wijst uit dat een sterke ‘focus’ (bijvoorbeeld een boek lezen)  je vrede en vreugde geeft. Heel belangrijk is ook dat je houdt van de dingen die je doet. Zo kan je in een positieve flow geraken.

Vervolg van deze boekrecensie:
Daniel Goleman over leerrendement (deel 2)
Daniel Goleman over de geconcentreerde leider (deel 3)

Rob Van den Berghe

Advertenties

3 gedachtes over “Aandacht. Het fundament van emotionele intelligentie (Daniel Goleman)

  1. Pingback: Daniel Goleman over leerrendement | O*Relais
  2. Pingback: Daniel Goleman over ‘De geconcentreerde leider’ | O*Relais

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s