Anders kijken naar samenwerking. Systemisch kijken.

In deze nieuwsbrief lees je over een andere manier van kijken naar samenwerking. Over de systemische benadering.

systemisch coachenDe systemische blik kenmerkt zich door te kijken naar organisaties, scholen, teams en klassen als levende systemen.

Er wordt niet enkel gekeken naar de afzonderlijke delen of leden, maar vooral ook naar de manier waarop zij in relatie gaan met elkaar en naar hun plek in het geheel. Er wordt teruggeblikt naar wat de oorspronkelijke intentie was om tot de oprichting van de school of het team te komen, en hoe de organisatie zich na de start heeft ontwikkeld.

Het doel van deze manier van kijken is bij te dragen aan de vitaliteit van deze systemen.

Zelf ervaren?
Leren over teamleren door je team in beeld te brengen.
In deze workshop werken we met een systemische manier van kijken. Dit perspectief maakt onderliggende dynamieken in teams en organisaties zichtbaar. Een workshop voor leidinggevenden in onderwijs.
Meer info.

Meer leren?
De leergang ‘Wandelen tussen kennis en wijsheid’ is bedoeld voor professionals die zich willen verdiepen in de Synergetische Benadering en Systemisch Werk.  Om hen in staat te stellen stil te staan bij de wijze waarop zij hun ondersteunende rol vervullen en om ook zelf nieuwe wegen te verkennen.
Meer info.

Meer lezen?
Een aanrader is het boek: ‘Systemisch Adviseren. De organisatie als levend systeem.’
Een praktijkboek voor iedereen die vanuit zijn eigen plek wil bijdragen aan de ontwikkeling van zijn of haar team of organisatie. De aanpak is eenvoudig: uitzoomen in plaats van details analyseren; naar het vertrekpunt kijken om het einddoel te kunnen zien; patronen gaan zien om een andere weg te kunnen gaan; begrijpen dat problemen oplossingen voor iets anders zijn. Auteurs: Anton De Kroon en Siebke Kaat

Advertenties

Sporter of supporter? Leider of volger?

Beste

De aanzet van deze nieuwsbrief schrijf ik vanuit de Alpen! Ja, als zelfstandige heb ik de vrijheid om te kiezen wanneer ik er tussen uit ga én de vrijheid om er dan al dan niet werk mee naar toe te nemen.
Deze keer heb ik mijn koersfiets niet meegenomen, als een vorm van zelfzorg. Omdat ik in deze heerlijke omgeving zelf m’n ritme wilde bepalen, balanceren tussen ontspannen en werken. En opdat ik me niet zou laten verleiden tot ‘mannelijke’ prestatiedrang en me zou willen meten aan drie topsporters ;-).
In het niet kiezen voor de sporter-in-mij, ontdekte ik het plezier van het supporteren. Kleurrijke post-ride-refuel salades maken en gaan aanmoedigen langs de kant van de weg.

Joëlle

Een sporter of supporter? Een leider of een volger?
Wat ben jij?
Wij geloven eigenlijk niet echt dat je het één óf het ander bent.  Betere vragen zijn:
Wat heeft jouw voorkeur? In welke situaties ben je een leider? Wanneer ben je een volger? Wanneer kies je voor prestatie? Wanneer kies je voor het supporteren? Hoe sport je? Hoe leid je? Hoe supporter je? Hoe volg je?

Het beantwoorden van deze vragen geeft je veel informatie over je daadkracht en je zelfzorg. Over wanneer zelfzorg nodig is en wat zelfzorg voor je betekent.

Zelfzorg is een werkwoord.
Het is een gemakkelijke tip ‘Zorg goed voor jezelf, dan zorg je goed voor een ander.’
Het is ook een cliché: het staat in elk magazine, je hoort het van vrienden en zelf herhalen we het ook vaak in onze begeleidingen.
En toch blijkt het in de praktijk niet zo eenvoudig. 20% van de schooldirecteurs in Vlaanderen zijn op ziekteverlof. We vermoeden dat élk leerkrachtenteam collega’s kent die (net niet) in burnout zijn.

Zélf-zorg?
Er zit iets verraderlijks in het woord ‘zelfzorg’. Het zegt dat je het zélf moet doen. Het is een onderdeel van sterk persoonlijk leiderschap, zelf je grenzen kennen en kunnen aangeven.
Je collega’s die bijna in een burnout zitten, hebben net dàt niet geleerd. De zorg voor een ander kreeg voorrang. ‘Zorgen voor een ander’ is dan ook vaak de kernkwaliteit van vele onderwijsprofessionals. Hoe kan ook ‘zorgen voor jezelf’ een kernkwaliteit worden?

Welke opdracht voor de school?
Zoals eerder geschreven: het is gemakkelijk gezegd, maar nog niet zo gemakkelijk gerealiseerd. We willen in deze nieuwsbrief vooral vragen stellen, om het gesprek hierover op gang te brengen. Om je te laten onderzoeken hoe dit thema aandacht krijgt op je school.

Welke zorg organiseert je school voor de leerlingen? Hoeveel BPT-uren worden vrijgemaakt voor de zorg van leerlingen? Hoe organiseren jullie de zorg voor leerkrachten? Behoort dit tot de opdracht van een school?
Bij wie kan een leerkracht terecht als hij/zij voelt dat de rekker al te lang gespannen staat? En hoe kan hij/zij gemotiveerd worden tot een sterker persoonlijk leiderschap?

We lezen graag je reacties op deze vragen.

Groetjes,
Rob & Joëlle

Bespaar tijd, kies je conflicten!

Beste,

Wij zijn dit schooljaar met enkele teams aan de slag, waarin we merken dat conflictmijdend gedrag een echte tijd- en energieverslinder is. Het oprecht aangaan van conflicten zou je heel wat tijd en energie besparen en je als team sterker doen staan tegenover alle uitdagingen. In deze nieuwsbrief geven we je alvast enkele tips in het constructief aangaan van conflicten.

Beleefd en vriendelijk zijn, zijn belangrijke waarden… totdat deze waarden in de weg gaan staan van het durven verschillen van mening, het durven aangaan van een conflict. Conflicten vermijden maakt dat je veel tijd en energie verliest, omdat er over heel veel gesproken wordt, behalve over datgene wat er echt toe doet of behalve tegen diegene die er toe doet.

Zelf merk ik dat de frustratie toeneemt, naarmate ik het uitstel om een meningsverschil of ontevreden gevoel ter sprake te brengen. Die frustratie wil ik dan kwijt door de betrokkene te vermijden of door er met anderen over te praten. Vaak helpt het erover praten om voor mezelf helder te krijgen wat ik precies wil bespreken en hoe ik dat kan aanpakken. Als het erover praten echter blijft bij roddelen heeft het geen enkele toegevoegde waarde, integendeel… 

Bij die meningsverschillen of spanningsvelden, waar ik het conflict wél ben aangegaan, leverde het meestal ook iets op: opluchting, erkenning voor mijn visie, maar ook meer begrip voor de visie van de andere, een nieuwe aanpak en … soms ook de keuze om de vriendschap of de samenwerking te stoppen. 

Zonder wrijving geen glans.
Ook Lencioni* benadrukt het belang van het constructief confrontaties aangaan. Het uitspreken van meningsverschillen, het aangeven van grenzen, kortom het aangaan van conflicten houdt de samenwerking levendig, brengt nieuwe ideeën op tafel en maakt dat je niet onnodig tijd en energie verliest met het ophouden van de schijn.

Choose your battles
Om ervoor te zorgen dat je energie goed besteed is, is het belangrijk bewust te kiezen én conflicten oprecht aan te gaan.

Met wie en waarover ga je de strijd aan?
Met wie en waarover ga je de confrontatie uit de weg? Wanneer is het gemakkelijker om te roddelen?
En zegt dit iets over jouw doelen, de betrokkenen of over jou?

Het zegt vooral iets over de relatie die je met de betrokkene(n) hebt. Door het aangaan van een confrontatie, zeg ik je eigenlijk ‘Ik vind je belangrijk, ik vind deze relatie belangrijk.’

In het kiezen en constructief aangaan van confrontaties zien we 3 belangrijke peilers:

1. Zet je frustratie om in informatie
Frustratie is eigenlijk een belangrijke bron van informatie. Het vertelt je iets over wat je niet fijn vindt, wat je normen en waarden zijn. Als je de frustratie vanuit een andere hoek bekijkt, zegt het iets over hoe je het wél wenst. Verwoorden van wat je wenst is vaak gemakkelijker en minder bedreigend dan verwoorden van wat een ander niet goed doet (volgens jou). Via deze link vind je een mooi verhaal van een directrice die in gesprek ging met ‘een moeilijke klas’, waarmee men al meerdere benaderingen had uitgeprobeerd. Zij begon met het uitspreken van haar wens…

2. Een conflict van enkelen zegt ook iets over het hele team
Vaak wordt een conflict benaderd vanuit het aandeel van de afzonderlijke individuen die betrokken zijn in het conflict. Dit legt de focus op de persoonlijkheid van de betrokkenen en de individuele tekortkomingen. Vanuit een systemische bril kijken we naar de dynamiek die zich afspeelt tussen mensen en groepen en in welke context dit zich afspeelt.
Door te kijken naar het bredere plaatje, intervenieer je op het patroon in plaats van op de persoon en ontstaat er een grotere bereidheid in het hele team tot het oplossen van het conflict.

3. Creëer vertrouwen in je team
Hier speelt de paradox van onveiligheid en vertrouwen. Het vraagt eigenlijk lef om aan te geven dat je ergens niet akkoord mee gaat. Vertrouwen creëer je door de grenzen van wat als ‘onveilig’ wordt ervaren af te tasten en je dus ook zelf kwetsbaar op te stellen. Brené Brown licht dit mooi toe in haar Tedtalk over ‘De Kracht van kwetsbaarheid’.

Warme groeten,
Rob & Joëlle

*Lencioni is de auteur van het boek ‘De vijf frustraties van teamwerk’.

Wil je meer info over hoe je met je team constructief confrontaties kan aangaan?

Contacteer ons voor een vrijblijvend intakegesprek.

Vakantie: loslaten of vastpakken?

El Teide

Maandag 16 februari, je eerste vakantieweekend is nu voorbij en je hebt nog 7 dagen om volop van je vakantie te genieten.

Misschien is het vandaag wel een goed moment om even bewust stil te staan bij hoe je je vakantie verder wilt beleven. Invulling geven aan (vakantie)tijd is niet moeilijk, we hebben voldoende ideeën. Hoe we deze tijd beléven is wat anders.

Welke invulling heb jij gegeven aan je vakantie?
Alles loslaten en volop genieten van vrije tijd? Of ga je deze extra tijd gebruiken om eens ongestoord aan een dossier te werken of al die mails te verwerken en je ‘persoonlijke organisatie’ systeem op punt te stellen?

Als ik deze keuze zelf niet bewust gemaakt heb, dan blijf ik gedurende de hele vakantie in een ‘grijze zone’ zitten. Die grijze zone is zo’n gevoel waarin je de hele tijd tussen werk en ontspanning beweegt. Je blijft – misschien wel letterlijk op de skilift? – je mailtjes op je smartphone doorlezen. Je hebt nog een tekst, die je wilt afwerken en oh ja, in je rugzak zit nog dat boek over ‘leiderschap’, want je hebt nu een zee van tijd (zo voelt dat toch in het begin van een vakantie)… Maar dat boek blijft dan toch zitten, want een ander voorstel past véél beter bij die vakantiestemming… en inderdaad, vakantie is er om te genieten.

Maar dat genieten is eigenlijk niet die 100% ‘dolce far niente’ omdat je in die grijze zone zit.

We wensen jullie van harte het ‘helderblauwe hemel’ gevoel. Dat je volop kan genieten van dàtgene waarvoor jij je vakantietijd wilt gebruiken, of dat nu ‘loslaten’ of ‘vastpakken’ is. Hierbij enkele tips om dat te doen.

1. Maak een bewuste en concrete keuze.
Kies waaraan je je tijd wilt besteden. Indien je ook wilt genieten van ongestoord verdiepen in iets van je werk, maak dan heel concreet wat je precies wilt doen en hoeveel tijd je erin wilt steken.Lees hier meer over waarom het voor je brein zo interessant is om de zaken concreet te maken.

2. Maak goede afspraken.
Maak met je familie en vrienden afspraken over wanneer je tijd voor jezelf wilt en wanneer je samen met hen vakantietijd beleeft. Hoe helderder dit wordt hoe meer je zal genieten van het samenzijn én de voldoening kan ervaren van je geïnvesteerde werk.

3. Stel slim uit.
Je kiest om deze vakantiedagen voluit te genieten en niet met werk bezig te zijn?
Noteer dan even alles wat nog als ‘een los eindje’ in je gedachten zit en maak concreet wanneer je deze zaken verder zal aanpakken: zet deze in je systeem. Als je brein vertrouwen heeft in je systeem, zal het écht kunnen loslaten en kunnen genieten van ‘dolce far niente’.

Een prettige vakantie gewenst!
Rob & Joëlle

Niet meer met dat van een ander bezig zijn.

Om een leeg hoofd te kunnen hebben en te focussen op datgene waarmee je bezig bent, is het belangrijk om alles wat je moet doen in een extern systeem onder te brengen. 

Maar hoe zit dat met dat van een ander? Kan je op je collega’s rekenen? Werken ze tijdig af wat ze moeten doen, zodat jij verder kan met je werk? Of hou jij het voor hen in ’t oog, zodat je hen tijdig kan herinneren aan de deadline die nadert?

Mogelijk verschilt je manier van opvolgen naar gelang de persoon met wie je samenwerkt en
• zijn of haar manier van werken: Is je collega altijd op tijd, maar is het werk half afgewerkt? Of is je collega een perfectionist met uitstelgedrag?
• zijn of haar positie: Hoe volg je afspraken met een medewerker op? Hoe volg je afspraken met een leidinggevende op?

Je creëert een aangenaam werkklimaat als je vertrouwen kan geven. Om ervoor te zorgen dat je kàn vertrouwen en niet continu moet denken of de andere wel doet wat jullie hadden afgesproken, zijn twee zaken belangrijk. 

1. Duidelijke afspraken
2. Een systeem om op te volgen

1. Duidelijke afspraken
Vertrouwen kan als je gelooft dat de andere zijn/haar verantwoordelijkheid zal opnemen en de afspraken zal nakomen. Het helder formuleren van de verwachtingen is het startpunt van een gemakkelijke opvolging.
Wat verwacht je van je collega/medewerker/leidinggevende? Tegen wanneer?

2. Een systeem om op te volgen
Hou alle zaken waarop u wacht in een aparte lijst ‘Wachten op’ zodat deze items niet tussen je eigen acties staan.  Eén keer per dag bekijk je deze ‘Wachten op’-lijst en volg je die zaken op die om opvolging vragen.

Geduldige groetjes,
Joëlle

 

Vrije tijd plan je toch niet?

Tijd voor mezelf

Als ik mensen vraag waarom ze zichzelf beter willen organiseren en een beter actiemanagement willen, dan antwoorden ze vaak ‘tijd voor mezelf’.

Als ik dan samen met hen hun agenda overloop, zie ik vooral afspraken met anderen: vergaderingen, gesprekken, opleidingen én daarenboven: etentjes met familie en vrienden, de sportclub, kinderen wegbrengen naar de jeugdvereniging, zorg voor de ouders,…

De échte ‘tijd voor mezelf’ staat niet ingepland.

Het lijkt dan ook zo vreemd om ook dàt nog eens in te plannen in je agenda en er zo ‘formeel’ mee om te gaan… kan het dan niet spontaan?

Tijd voor mezelf = blanco’s inplannen

Als ik zelf last begin te krijgen van het ‘druk, druk, druk’-gevoel, omdat ik in mijn enthousiasme of betrokkenheid te veel ‘ja’ heb gezegd tegen projecten, vragen en uitnodigingen, dan ga ik blanco momenten in m’n agenda inplannen.

Welke avonden, welke weekends in de komende weken en maanden, plan ik blanco?

De blanco-momenten zijn momenten, waarop ik geen andere afspraken laat komen: op die avonden en weekends wil ik op het moment zelf kunnen zien waar ik zin in heb.

Sowieso probeer ik wekelijks minstens één blanco-avond voor mezelf in te plannen: een avond zonder werken, zonder vergaderingen, zonder afspraken met anderen, zonder plannen.

Zo vertelde een cursist dat hij, samen met zijn gezin, maandelijks een blanco weekend inplant: geen plannen voor het hele gezin… om dàn spontaan te kunnen ingaan op datgene waar je zin in hebt en wat zich aandient.

Hoe vaak wil jij blanco momenten inplannen?

Spontane groetjes,
Joëlle

 

Waar ben ik eigenlijk mee bezig?

Hallo!
Heb je ook zo genoten van de herfstvakantie én het verlengde weekend erboven op? En dan nog eens dat mooie lente -oeps- herfstweer!

Of maken de dagelijkse uitdagingen van de job dat je dat alweer bent vergeten?
Zijn er intussen weer zoveel zaken op je af gekomen dat je volop in het hier-en-nu zit van het rond krijgen ervan? Heb je dat ook dat je je in de hectiek van zo’n ratrace afvraagt ‘Waar ben ik eigenlijk mee bezig?’

Het is een continue evenwichtsoefening om aandacht en tijd te investeren in datgene wat je hart raakt en waar je enthousiast van wordt enerzijds en in de zaken die constant op je afkomen anderzijds: vragen van medewerkers, beleidsbeslissingen, extra administratieve procedures, crisissituaties … En dat dan zowel op werk- als privévlak.

En aangezien er in dit leven geen ‘app’ bestaat die jou een permanent evenwichtsgevoel bezorgt (en ach, wat zou het saai zijn!), is het volgens ons beter om te zoeken naar leuke manieren om te balanceren.

Balanceren is afwegen, mijmeren, stilstaan en je vragen stellen om vervolgens keuzes te maken. Onderzoeken wijzen uit dat tijd maken om na te denken, leidt tot betere resultaten. Reflecting on Work Improves Performance heet het artikel dat aantoont dat reflectie loont.

Vijf tips om het balanceren wat leuker én effectiever te maken:

1. Plan een ‘wekelijks onderhoud’ met jezelf in.
Plan wekelijks een afspraak met jezelf om even terug te blikken op de voorbije week en de komende week te plannen. Als je dit op vrijdag doet, heeft het als grote voordeel dat je met een gerust hoofd het weekend start.

Maak het aangenaam door je af te zonderen, een leuk muziekje op te zetten en er een lekker drankje bij te nemen. Ik vind het persoonlijk fijn om dit in een leuke koffiebar te doen, een omgeving die inspiratie geeft. Lees hier meer over het wekelijks onderhoud.

2. Plan jaarlijks een ‘stille dag’ in.
Een stille dag is dé dag om stil te staan en tijd te maken voor jezelf, je wensen en dromen voor 2015. Maak een hele dag vrij om op een creatieve manier je plannen voor het komende (school)jaar te formuleren en te visualiseren. Ik ben alvast ingeschreven voor de stille dag op 29 december. www.stilledag.be
Je kan dit uiteraard ook zelf organiseren, bijvoorbeeld met je team, op eender welk moment van het jaar.  Trek er een volledige dag op uit naar een toffe plek en brainstorm over de thema’s en projecten die jullie prioriteit willen geven.

3. Start een intervisiegroep
Een afspraak maken met jezelf is vaak moeilijker om na te komen dan één met anderen. ‘Kritische vrienden’ verruimen bovendien je blik op een constructieve manier. Het verheugt ons vast te stellen dat steeds meer directies en leerkrachten de meerwaarde van een intervisiegroep inzien en zelf initiatieven nemen om een groep binnen hun scholengemeenschap op te starten. Heb jij ook al in die richting gedacht? Wij zijn altijd bereid het opstartproces te begeleiden.

4. Wees hartstochtelijk nieuwsgierig
en blijf onuitputtelijk vragen stellen, naar het voorbeeld van Leonardo Da Vinci.
In het boek ‘Denken als Leonardo de Vinci’ van Michael Gelb vind je goede oefeningen voor het versterken van je nieuwsgierigheid. Het formuleren van vragen is vaak al een deel van het antwoord. Schrijf eens zoveel mogelijk vragen op rond iets wat je bezighoudt of doe dit samen met je team. Laat het oplossen van deze vragen even achterwege en kijk welk proces het stellen van vragen teweegbrengt.

5. Ga spelen
Ga wandelen. Ga iets anders doen en je even ontspannen. Vanop een afstand zie je meer én wanneer je nadien terugkomt bij je werk, zal je oordeel zekerder zijn.

Of hang een schommel op. Vind inspiratie op www.redswingproject.org
‘We anonymously hang red swings in public places inspiring playfulness around the world.’